Verboden publieksreclame voor geneesmiddelen op internet

Op internet vind je een groot aanbod van websites over gezondheidsklachten, aandoeningen, ziekten en geneesmiddelen. Veel daarvan blijken gesponsord door de geneesmiddelenindustrie: van de 41 onderzochte websites worden er 32 direct door hen gesteund. Van die 32 zijn er 23 in strijd met de geldende wet- en regelgeving.

Dit schrijft stichting Gezonde Scepsis (een samenwerkingsverband van DGV, IGZ, NZa en het ministerie van VWS) inmiddels al weer ruim een maand geleden in het rapport Informatieaanbod op internet (pdf).

Regelgeving
Op medische websites die duidelijk niet bedoeld zijn voor productinformatie is het alleen toegestaan informatie te verschaffen over ziekten. Elke vorm van beïnvloeding ‘met het kennelijke doel het voorschrijven, ter hand stellen of gebruiken van een geneesmiddel te bevorderen, dan wel het geven van de opdracht daartoe’ is niet toegestaan. Wanneer verschillende soorten medicijnen worden besproken is het verplicht een link te plaatsen naar de bijsluiter en de lezer aan te moedigen deze te lezen.

Ook het expliciet melden dat een bepaald medicijn wordt vergoed door de ziektekostenverzekering is niet toegestaan. Daarnaast is het niet toegestaan op medische informatiesites banners te plaatsen die leiden naar een website waar reclame wordt gemaakt voor medicatie. Om de onafhankelijkheid te borgen, dient de afzender van de website duidelijk zichtbaar te zijn.

Onderzoeksopzet
Om iedere website goed te kunnen analyseren is een lijst gemaakt van onderdelen waarop de website zou worden beoordeeld. Hierin zijn zoveel mogelijk de onderdelen meegenomen die besproken worden in de wet of richtlijnen. Daarnaast is gekeken naar zaken die een website interactief maken.

Van deze resultaten is een overzicht gemaakt. Voorop stond de vraag wie de afzender is en de wijze waarop dit vermeld wordt. Gekeken is naar de aanwezigheid van onderdelen als een naam of logo van een product, reclame met behulp van een bekende Nederlander, sponsoren en zelftests. Alle onderdelen die een medicijnproducent kunnen helpen zijn ongewenst.

Doelgroepen
Er lijkt onderscheid gemaakt te kunnen worden tussen websites voor gediagnosticeerde patiënten en websites voor potentiële patiënten uit het algemene publiek. Een website voor de gediagnosticeerde patiënt biedt over het algemeen informatie over de aandoening of ziekte en relevante leefstijlinformatie. Op de website is hoofdzakelijk algemene geneesmiddeleninformatie te vinden, geen productinformatie. Dit lijken vooral vraaggestuurde, informatieve, servicegerichte websites.

Websites voor potentiële patiënten lijken erop gericht informatie te verstrekken over een aandoening om personen met een klacht naar de huisarts te leiden. Verschillende websites over klachten en productwebsites zoeken de grens op tussen informatie en reclame.

Gevaar van reclame
Mensen zijn gevoelig voor de meest aantrekkelijke boodschap die het snelst een oplossing biedt. Internet heeft hiervoor vele mogelijkheden waardoor het voor marketingdoeleinden uitermate geschikt is. Hiervan maken registratiehouders gebruik.

Korte, heldere boodschappen, tips en printbare vragenlijsten voor de huisarts zijn hier een voorbeeld van. Maar ook zelftests waarmee je in een minuut advies krijgt of een diagnose. Al deze zaken dienen het doel van afzenders, namelijk het communiceren over geneesmiddelen en het stimuleren van een actieve vraag bij (potentiële) geneesmiddelconsumenten. Voor bezoekers is niet altijd helder wie verantwoordelijk is voor de website.

Aanbevelingen
Het moet voor bezoekers duidelijk zijn wie de afzender is van een website over aandoeningen, ziekten en geneesmiddelen. Het is interessant om te onderzoeken in hoeverre de bezoeker weet dat hij te maken heeft met een farmaceutisch bedrijf wanneer enkel de bedrijfsnaam van de fabrikant te zien is.Het zou voor de bezoeker minstens helder moeten zijn door wie hij geïnformeerd wordt en wat de aard van de werkzaamheden is van de afzender of de sponsor.

Een mogelijkheid is een duidelijke melding bij het bezoeken van de website dat het hier gaat om een website van de fabrikant van het geneesmiddel. Verder moet terughoudend worden omgegaan met het noemen van de namen van geneesmiddelen en zou het een goed idee zijn de website eerst te laten toetsen voor deze gelanceerd wordt.

• Print
• Stuur door
• Delicious