Risico’s ziekenhuiszorg in avond, nacht en weekend moeten beter afgedekt

IGZ. Risico’s ziekenhuiszorg in avond, nacht en weekend moeten beter afgedekt. Utrecht: IGZ; 2011.

Het motto van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (hierna: inspectie) is ‘Voor gerechtvaardigd vertrouwen in verantwoorde zorg’. Bij het verlenen van verantwoorde zorg gaat het om ‘zorg van goed niveau, die in ieder geval doeltreffend, doelmatig, veilig en patiëntgericht wordt verleend’. De doelstelling van dit project was het bevorderen van de patiëntveiligheid in de Nederlandse ziekenhuizen tijdens de avond-, nacht-, en weekenduren (ANW-uren). De centrale vraag in dit project was of er in de Nederlandse ziekenhuizen een verschil in patiëntveiligheid bestaat tussen kantooruren en avond-, nacht- en weekenduren. Om hierin inzicht te verkrijgen is onderzoek gedaan naar een drietal aan patiëntveiligheid gerelateerde thema’s: sterfte, factoren die van invloed zijn op de patiëntveiligheid en kwantitatieve en kwalitatieve faciliteiten binnen een ziekenhuis. Deze drie thema’s zijn voor drie zorgketens, namelijk tweedelijns bevallingen, herseninfarct (Cerebro Vasculair Accident (CVA)) en heupfractuur, in kaart gebracht. Daarnaast werden twee onderzoeken verricht die niet specifiek betrekking hadden op de drie onderzochte zorgketens: een analyse van de toedracht van 97 door de ziekenhuizen bij de inspectie gemelde calamiteiten en een literatuurstudie naar factoren die van invloed zijn op de patiëntveiligheid.

Voor de beantwoording van de onderzoeksvragen zijn vijftien deelonderzoeken uitgevoerd door respectievelijk het RIVM, TNO en de inspectie zelf. De resultaten hiervan zijn vastgelegd in zeven afzonderlijke rapporten die te vinden zijn op de website van de IGZ. Het voorliggend rapport beschrijft de resultaten van alle (deel)onderzoeken op hoofdlijnen.

De inspectie concludeert dat de onderzoeken die zijn uitgevoerd naar de verschillen in sterftecijfers tussen kantooruren en ANW-uren geen nieuwe inzichten hebben opgeleverd anders dan dat de Nederlandse cijfers vergelijkbaar blijken met die uit internationaal onderzoek en dat een causaal verband tussen sterfte en calamiteiten en tekortkomingen in de zorgverlening ook in dit onderzoek niet kan worden aangetoond. De inspectie heeft in dit onderzoek wel risico’s aangetroffen die specifiek zijn voor de ANW-uren. Deze risico’s ontstaan met name als gevolg van ontoereikende beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerd personeel, bij piekdrukte en in situaties waarin specifieke deskundigheid is vereist. De mate waarin geïmproviseerd kan worden met personeel om toch aan de onverwachte zorgvraag te kunnen voldoen, is gedurende de nacht veel kleiner dan overdag en vergroot het risico op onveilige situaties. Bovendien ervaren zorgverleners soms drempels om in de avond of nacht dienstdoende behandelaars te bellen waardoor noodzakelijke beslissingen soms later of te laat worden genomen.

Dit rapport biedt aanknopingspunten ter verbetering voor ziekenhuizen. Elk ziekenhuis en elke ziekenhuisafdeling moet zich de vraag stellen in hoeverre de in dit onderzoek gevonden risicofactoren ook in hun situatie aan de orde zijn en of er voldoende maatregelen zijn genomen om de patiëntveiligheid te borgen. Op basis van dit onderzoek formuleert de inspectie vervolgactiviteiten om verschillen op het gebied van patiëntveiligheid tussen ziekenhuizen op te kunnen sporen, risicovolle ziekenhuizen te kunnen monitoren en hen te bewegen de patiëntveiligheid te verbeteren. Het onderzoek vormt op deze manier voor de inspectie een basis om risico’s op schade aan de patiënt tijdens ANW-uren te reduceren.

Lees hier het volledige rapport

• Print
• Stuur door
• Delicious