NIVEL Overzichtstudies - De eerste lijn

Wiegers T, Hopman P, Kringos D, de Bakker D. Overzichtstudies. De eerste lijn. Utrecht: NIVEL, 2011

Een sterke eerstelijnsgezondheidszorg wordt wereldwijd gezien als oplossing voor de maatschappelijke opgaven waar de gezondheidszorg zich voor ziet geplaatst (Who 2008). Een groeiende en veranderende zorgvraag, meer chronisch zieken en meer technologische mogelijkheden drijven de kosten van de zorg op. Door zoveel mogelijk van de zorgvraag op te vangen voor die in de dure tweede lijn terecht komt, dus in de eerste lijn met een poortwachter, kunnen de stijgende kosten voor een deel in de hand gehouden worden. De eerste lijn is de zorg dichtbij huis zoals die wordt geleverd door huisartsen, apothekers, fysiotherapeuten, verloskundigen, oefentherapeuten, diëtisten, logopedisten, verpleegkundigen en verzorgenden in de thuiszorg, algemeen maatschappelijk werkenden en eerstelijnspychologen. Onderscheidende kenmerken van de eerste lijn zijn:
– generalistische zorgverlening,
– laagdrempelige toegang, zowel financieel als geografisch,
– gericht op de mens in zijn omgeving,
– continuïteit van zorg,
– coördinatie van zorg rond patiënten.

Nederland wordt naast Denemarken en het Verenigd Koninkrijk gezien als een land met een sterke eerstelijnsgezondheidszorg. De sterke positie van huisartsen met inschrijving op naam en de getrapte toegankelijkheid van de tweede lijn zijn hierin belangrijke elementen. De gedachte daarachter is dat een goed functionerende eerste lijn voorkomt dat mensen een beroep doen op complexe en duurdere zorg. De cijfers laten dat ook zien: meer dan 90% van de zorgvragen wordt in de eerste lijn behandeld voor slechts 4% van het totale budget van de zorg. De sterke positie van de eerste lijn is niet vanzelf ontstaan en zal ook niet vanzelf blijven bestaan. Daarvoor is beleidsmatige inspanning nodig, niet alleen van de overheid, maar ook van beroepsorganisaties (bijvoorbeeld door de ontwikkeling van richtlijnen), koepelorganisaties, patiëntenorganisaties en financiers.

Lees hier het volledige rapport

• Print
• Stuur door
• Delicious