Patiëntveiligheid buiten kantooruren in de eerstelijns gezondheidszorg

Smits M, Huibers L, Kerssemeijer B, de Feijter E, Wensing M, Giesen P. Patient safety in out-of-hours primary care: a review of patient records. BMC Health Serv Res 2010 Dec 10;10:335.

Achtergrond
De meeste patiënten worden behandeld in eerstelijns gezondheidszorg-instellingen. Relatief weinig is bekend over de patiëntveiligheid in deze zorginstellingen. Vooral bij zorg buiten kantooruren is patiëntveiligheid van bijzonder belang. Doel van dit onderzoek was de aard, de oorzaken en de gevolgen van incidenten van patiëntveiligheid in de eerstelijns gezondheidszorg buiten kantooruren in kaart te brengen. Ook was het onderzoek erop gericht de factoren te onderzoeken die geleid hebben tot deze incidenten.

Methode
Een retrospectieve studie waarbij 1145 medische dossiers van patienten bij vier algemene gezondheidsinstellingen werden geanalyseerd. De onderzoekers spoorden dossiers op met bewijzen van mogelijke incidenten van patiëntveiligheid. Een panel van artsen bepaalde of een incident van patiëntveiligheid inderdaad had plaatsgevonden. Bovendien bepaalde het panel ook de aard, de oorzaken en de gevolgen van de incidenten. Factoren die in verband werden gebracht met de incidenten werden onderzocht in een willekeurige coëfficiënte logische regressie-analyse.

Resultaten
In de 1145 patiëntendossiers werden 27 incidenten van patiëntveiligheid geconstateerd, een incident van 2,4% (95% CI: 1,5% tot 3,2%). Het meest voorkomende soort incident was de gekozen behandeling (56%). Alle incidenten werden op zijn minst voor een deel veroorzaakt door fouten in klinisch redeneren. Het merendeel van de incidenten heeft niet geleid tot letsel voor de patient (70%). Acht incidenten hadden gevolgen voor de patiënt, zoals extra interventies of ziekenhuisopname. Het panel beoordeelde dat de meeste incidenten waarschijnlijk niet tot schade op lange termijn voor de patiënten zullen leiden (89%). De logische regressie-analyse toonde aan dat leeftijd significant gerelateerd was aan de incidenten. De kans om te maken te krijgen met een incident verhoogt met 1,03% elk jaar dat de leeftijd omhoog gaat (95% CI: 1,01% tot 1,04%).

Conclusie
Er zijn incidenten van patiëntveiligheid in de eerstelijns gezondheidszorg buiten kantooruren, maar de meeste incidenten leiden niet tot schade voor de patiënten. Klinisch redeneren speelt een belangrijke rol bij deze incidenten. Een beter begrip van klinisch redeneren en richtlijnen kunnen in eerstelijns zorginstellingen bijdragen tot meer patiëntveiligheid.





BACKGROUND: Most patients receive healthcare in primary care settings, but relatively little is known about patient safety. Out-of-hours contacts are of particular importance to patient safety. Our aim was to examine the incidence, types, causes, and consequences of patient safety incidents at general practice cooperatives for out-of-hours primary care and to examine which factors were associated with the occurrence of patient safety incidents.

METHODS: A retrospective study of 1,145 medical records concerning patient contacts with four general practice cooperatives. Reviewers identified records with evidence of a potential patient safety incident; a physician panel determined whether a patient safety incident had indeed occurred. In addition, the panel determined the type, causes, and consequences of the incidents. Factors associated with incidents were examined in a random coefficient logistic regression analysis.

RESULTS: In 1,145 patient records, 27 patient safety incidents were identified, an incident rate of 2.4% (95% CI: 1.5% to 3.2%). The most frequent incident type was treatment (56%). All incidents had at least partly been caused by failures in clinical reasoning. The majority of incidents did not result in patient harm (70%). Eight incidents had consequences for the patient, such as additional interventions or hospitalisation. The panel assessed that most incidents were unlikely to result in patient harm in the long term (89%). Logistic regression analysis showed that age was significantly related to incident occurrence: the likelihood of an incident increased with 1.03 for each year increase in age (95% CI: 1.01 to 1.04).

CONCLUSION: Patient safety incidents occur in out-of-hours primary care, but most do not result in harm to patients. As clinical reasoning played an important part in these incidents, a better understanding of clinical reasoning and guideline adherence at GP cooperatives could contribute to patient safety.

• Print
• Stuur door
• Delicious