ZonMw: Eindevaluatie ZonMw programma Rampenopvang Ziekenhuizen.

ZonMw: Eindevaluatie ZonMw programma Rampenopvang Ziekenhuizen. Den Haag: ZonMw; 2009.

In 2005 is de maatschappelijke en politieke belangstelling voor de voorbereiding op rampen en grootschalige ongevallen in de gezondheidszorg toegenomen. ZonMw heeft in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het programma Rampenopvang Ziekenhuizen uitgevoerd in de periode 2006 tot 2009.
Bij de opdrachtverlening (november 2005) had VWS de ambitie de kwaliteit van preparatie op rampen door ziekenhuizen te verbeteren. De algemene doelstelling voor het programma Rampenopvang Ziekenhuizen luidde: Ziekenhuizen hebben bij afronding van het programma hun rol en taak bij rampen of grootschalige ongevallen, zoals in de wet beschreven, geborgd in het kwaliteitssysteem.

Begin 2006 is de programmacommissie Rampenopvang Ziekenhuizen gestart met de uitvoering van haar taken. Het programma was opgebouwd uit vier delen. Het programma is gestart met een bewustwordingstraject om draagvlak te creëren bij ziekenhuizen voor de verbetering van de kwaliteit van de voorbereiding op rampen. De koepelorganisaties NVZ, NFU, LvTC en GHOR Nederland hebben de praktische uitvoering van het bewustwordingstraject op zich genomen. De aansturing van de ingestelde communicatiegroep ZiROP heeft de programmacommissie veel tijd gekost en is niet altijd gemakkelijk geweest. Binnen het implementatietraject werden ziekenhuizen inhoudelijk en financieel ondersteund om projecten uit te voeren gericht op het opleiden voor en trainen en oefenen met rampenopvang. Parallel aan beide trajecten liep een evaluatietraject om een
ontwikkelingsgerichte opbouw van het programma mogelijk te maken. De doelstelling om binnen het programma duidelijkheid te scheppen over benodigde inzet van mensen, materiaal en financiën voor OTO bleek niet realiseerbaar.
Binnen het laatste onderdeel uitrolplan werd het startdocument Leidraad OTO 2008 ontwikkeld en werd het Referentiekader ZiROP geactualiseerd met als resultaat de Leidraad ZiROP 2009. Het opstellen van de beide leidraden is een complex proces geweest. Binnen het implementatietraject heeft de programmacommissie in drie ronden 45 subsidieaanvragen beoordeeld aan de hand van de standaardprocedures van ZonMw. Aan 31 projecten werd subsidie toegekend. Aan de projecten hebben in totaal 64 ziekenhuizen meegewerkt, waaronder tien traumacentra. In de helft van deze projecten werd samengewerkt door twee of meer ziekenhuizen. De ziekenhuizen hebben tijdens de projecten gewerkt aan het opleiden voor en trainen en oefenen met (OTO) het Ziekenhuis Rampen Opvang Plan (ZiROP). Er werd met name gewerkt aan de voorbereiding op ‘flitsrampen’; tevens is een aanpak ontwikkeld voor CBRN-rampen. De resultaten van het implementatietraject zijn geëvalueerd om te komen tot goede voorbeelden op het terrein van OTO. Het implementatietraject heeft een bundel van ‘Goede Voorbeelden’ opgeleverd. Uit een aantal projecten zijn landelijk bruikbare producten voortgekomen. Tijdens het programma is aandacht besteed aan het borgen van ZiROP en OTO binnen de ziekenhuizen. De cyclische verankering in de structuren van het ziekenhuis en op het niveau van de sleutelfunctionarissen zal aandacht blijven vragen. Gedurende de looptijd van het programma was een helpdesk ZiROP beschikbaar om ziekenhuizen
inhoudelijk te ondersteunen. Daarnaast zijn verschillende activiteiten ondersteund om te komen tot kennisuitwisseling en kennisbundeling ten aanzien van de voorbereiding op rampen door ziekenhuizen.
Het digitale kennisplatform is niet van de grond gekomen.
De bevindingen uit de eerste drie programmaonderdelen zijn gebruikt voor het ontwikkelen van het startdocument Leidraad OTO 2008 en het actualiseren van het Referentiekader ZiROP (2005) in de Leidraad ZiROP 2009. Onder invloed van verdere kennisontwikkeling kunnen de documenten in de toekomst groeien, ze zijn bruikbaar als richtinggevende instrumenten voor de voorbereiding op rampen. De leidraden dienen als voorbeelden maar zijn niet ontwikkeld om te dienen als veldnorm. De programmacommissie heeft de relevante (koepel-)organisaties (NVZ, NFU, LvTC en GHOR Nederland) aanbevolen de beide documenten te adopteren en hen geadviseerd de
verantwoordelijkheid op zich te nemen om in de toekomst verdere ontwikkeling en aanscherping te realiseren. Bestuurlijke goedkeuring door de koepels is niet haalbaar gebleken, wel heeft ondermeer de NVZ aangegeven blij te zijn met de gemaakte stappen en de ontwikkelde producten. De beide leidraden zijn met een begeleidende brief van VWS door ZonMw verspreid, de programmacommissie heeft het vertrouwen dat de beide documenten in de toekomst worden doorontwikkeld door het veld.
De programmacommissie concludeert dat het programma heeft bijgedragen aan de toegenomen aandacht voor rampenopvang in ziekenhuizen. De kwaliteit van de voorbereiding op rampen door ziekenhuizen is onder invloed van het programma sterk verbeterd. Het is belangrijk om in de toekomst de bereikte resultaten te behouden en verder uit te bouwen. Opleiden, trainen en oefenen moet een cyclisch proces worden.

Lees hier het hele rapport

• Print
• Stuur door
• Delicious