IQ healthcare: Huisartsenzorg buiten kantooruren: een internationale literatuurstudie

Meesters A. Huisartsenzorg buiten kantooruren: een internationale literatuurstudie. Nijmegen: IQ healthcare; 2006

Achtergrond:
Rond het millennium ontstonden in Nederland, analoog aan voorbeelden uit Denemarken en Groot-Britannië, huisartsenposten (HAP). Deze HAPs vormden deels een antwoord op door huisartsen ervaren knelpunten. Hoewel de komst van HAPs voor huisartsen veel verbetering gaf, blijft de vraag actueel of de HAP het meest optimale model is van waaruit huisartsgeneeskundige zorg buiten kantooruren wordt verleend. In dit kader is er behoefte aan kennis over de organisatie van de zorg en de effecten die deze modellen te weeg brengen in andere Westerse landen.

Doel:
Het in kaart brengen van organisatiemodellen voor huisartsgeneeskundige zorg buiten kantooruren in Westerse landen. Inventarisatie van wetenschappelijk onderzoek op relevante aspecten van huisartsgeneeskundige zorg zoals triage, oordeel van arts en patiënt en kenmerken medische zorg. Tenslotte onderzoeken welke samenhang bestaat tussen organisatiemodellen en uitkomsten van genoemd wetenschappelijk onderzoek.

Methode:
Met behulp van de volgende MesH-termen zijn de Pubmed Database en Cochrane Library doorzocht; “after hours care”, “family practice”, “organizational models”, “quality of clinical care”, “job satisfaction”, “patient satisfaction” en “telephone triage”. Via de sneeuwbalmethode en de science citation index werd naar verder relevante artikelen gezocht.

Resultaten:
In totaal werden 70 artikelen opgenomen in de studie, waaruit 10 verschillende modellen voor huisartsgeneeskundige zorg buiten kantooruren zijn te onderscheiden. Telefonische triage door verpleegkundigen verlaagt de workload van artsen en is voor zover bekend niet onveiliger dan door artsen. De patiënttevredenheid is over het algemeen hoog bij alle modellen, maar wordt echter negatief beïnvloed bij een mismatch tussen verwachte en verkregen zorg, telefonische consulten en problemen met toegankelijkheid. Artsen zijn het meest tevreden over HAPs. Een samenhang tussen organisatiemodellen en relevante aspecten van huisartsgeneeskundige zorg kon niet worden gevonden.

Discussie:
De omschrijving van gebruikte modellen was over het algemeen van hoge kwaliteit. De level of evidence van de meeste gebruikte artikelen is laag en de onderzoeken hebben de nodige methodologische minpunten zoals fouten in de selectie van deelnemers, lage respons, laag aantal deelnemers en lage generaliseerbaarheid. Dit is echter ook aan dit onderwerp gerelateerd. Verder blijken slechts enkele landen actief op het gebied van onderzoek naar huisartsenzorg buiten kantooruren.

Conclusie:
Er zijn 10 goed omschreven modellen van huisartsgeneeskundige zorg in gebruik in Westerse landen. Het is echter niet mogelijk een “beste” model vast te stellen.
Wel is er een tendens richting grootschalige dienstverlening en het meer gebruik maken van telefonische triage en advies.

• Download artikel (PDF)
• Print
• Stuur door
• Delicious