Twee en één samen is geen anderhalf. Inventarisatie samenwerkingsverbanden HAP en SEH

Coenen L. Twee en één samen is geen anderhalf. Een kwalitatieve, landelijke inventarisatie samenwerkingsverbanden HAP en SEH. Utrecht: VHN; 2009

Landelijke inventarisatie, in opdracht van de VHN, van de organisatorische ontwikkelingen van huisartsenpost (HAP) en spoedeisende hulp (SEH). Het doel is een genuanceerde beschrijving te geven van de voor- en nadelen van samenwerken in een snel veranderend zorgstelsel. Met deze informatie kan er beter en gerichter invulling worden gegeven aan het begrip “Spoedpost”

Dit rapport is een landelijke inventarisatie van de organisatorische ontwikkelingen van huisartsenpost (HAP) en spoedeisende hulp (SEH). Het is uitgevoerd in de periode van februari 2009 tot en met juni 2009 door middel van het afnemen van vragenlijsten en interviews met managers van HAP en SEH. Hierbij was de kant van de huisartsen oververtegenwoordigd in de onderzoekspopulatie. Doel van het onderzoek was een kritische beschouwing van de populair geworden opvatting dat de huisartsenpost en de spoedeisende hulp samen moeten werken. De toevoeging van dit onderzoek is dat het vraagstuk benaderd wordt door het op te vatten als een verandering van een sociale constructie. Resultaat is niet zozeer een harde waarheid, maar meer inzicht in de processen die spelen bij de organisatie van acute zorg in het algemeen en samenwerking van HAP en SEH in het bijzonder. HAP en SEH zijn publieke dienstverlenende organisaties. Managers nemen als uitgangspunt voor de organisatie van de dienstverlening drie verschillende perspectieven. Namelijk een perspectief op de patiënt, een perspectief op de aanbodkant van de dienst en een perspectief dat als uitgangspunt de overheidsregels neemt.
In het onderzoek is naar voren gekomen dat het uitvoeren van deze taak twee grote uitdagingen kent voor het management. Ten eerste doelmatigheid en ten tweede werkdruk. Hiernaast zijn er ook enkele knelpunten bij de organisatie van acute zorg. Ten eerste is dit het gebrek aan competenties van patiënten om goede beslissingen te nemen. Ten tweede de onverenigbaarheid van goed en goedkoop in het begrip doelmatig. Tot slot beperkt de bekostiging de organisaties op verschillende manieren.
De organisatie is een menselijk proces, waardoor subjectiviteit, contextualiteit en onzekerheid een grote rol spelen. Een perfect, rationeel stelsel bestaat niet, maar kan slechts benaderd worden. De belangrijkste ontwikkeling voor kwaliteitsverbetering van de acute zorg is de samenwerking van huisartsenpost en spoedeisende hulp. Het is een populair middel, want slechts 15% van de huisartsenposten die de mogelijkheid hebben om dit te doen hebben geen samenwerking. Gekozen modellen zijn bijna allemaal modellen met twee onafhankelijke organisaties, vanwege de complementariteit van hun functies. Op deze manier worden wel de voordelen van samenwerking verkregen, maar de nadelen beperkt. De specialisatie van de aanbieders op hun eigen werkgebied draagt bij aan de werkdruk en de productiviteit. Samenwerking verbetert de coördinatie van de verschillende kernfuncties van de twee organisaties, het neemt onduidelijkheid weg bij de patiënt en zorgt voor een flexibele inzet van personeel en kapitaal. Nadelen zijn de onverenigbaarheid van twee verschillende organisaties, een niet passende bekostiging en een verschuiving van de werkdruk richting de HAP. Voordelen overstijgen in veel gevallen de nadelen, maar integratie is een onmogelijkheid op grond van het menselijke aspect. Verder is de samenwerking een grote investering van beide organisaties. Samenwerkingsverbanden verschillen per organisatie, door andere lokale omstandigheden. Aan elke samenwerking gaat dan ook een intensief leerproces vooraf. Implicaties voor verder onderzoek zijn:
- Beter onderzoek onder ziekenhuizen
- Onderzoeken of de strategieën van de managers de gevolgen hebben die zij aannemen te hebben
- Onderzoek naar niet-samenwerken van HAP en SEH om beide scenario’s goed te kunnen vergelijken.

Lees hier het hele rapport

• Print
• Stuur door
• Delicious